دفع صحیح فضولات انسانی یکی از مولفههای مهم بهداشت محیط در هر جامعه است. این مساله در دوره قاجار در شهرهای مختلف به شیوههای متفاوتی انجام میشد که عموما غیربهداشتی بود. ویلم فلور در این باره مینویسد: «هرچند بسیاری از خانهها آبریزگاه داشتند، اما دفع فضولات به شیوهای غیربهداشتی انجام میشد، در نتیجه، خود شهرها و روستاها اغلب همچون چاه فضولات روباز جلوه میکردند. آبریزگاهها (از آنجا که خشک نبودند) همچون منبعی برای رشد مگسها محسوب میشدند. در مناطق روستایی، آبریزگاه وجود نداشت. در نتیجه،…