استیلای روسیه تزاری بر قفقاز جنوبی و اِعمال اصلاحات اداری- سیاسی در آن منطقه
روزنامه شماره ۵۴۰۳
با قدرتگیری تدریجی روسیه در قرن هجدهم، توجه این کشور به سمت سرزمینهای مجاور و گشودن راهی برای عبور از آن سرزمینها به آبهای گرم جلب شد. قفقاز نیز از جمله مناطقی بود که بنا به دلایل خاصی مورد توجه امپراتوری روسیه قرار گرفت. این سرزمین بعد از چند قرن کشمکش میان روسیه، ایران و عثمانی، سرانجام در اوایل قرن نوزدهم به تملک روسیه تزاری درآمد. وجود نظام اداری سنتی هم در منطقه مسلماننشین و هم در سرزمینهای مسیحینشین قفقاز جنوبی، پاسخگوی نیازهای استعماری تزار نبود.