شماره روزنامه ۶۲۵۴
|

سرمایه داری

سرمایه داری

    دوشنبه، ۱۲ تیر ۱۴۰۲
  • پژوهش‌های جدید روایت‌های نهادگرایانه را به چالش می‌کشند

    روزنامه شماره ۵۷۶۸

    عامل اصلی تولد سرمایه‌داری

    شاهین کارخانه
    هرگز تمدن اروپایی تحت سلطه یک دولت واحد قرار نگرفته ‌‌است. حتی در اوایل دوره مدرن، زمانی که برخی از حاکمان موفق به تشکیل دولت‌های مطلقه شدند، بسیاری از مناطق اروپا در نوسان و به‌شدت غیرمتمرکز باقی ماندند. طبقات بازرگان، بانکدار و متوسط شهری بدون نقش‌آفرینی دولت‌های بزرگ در اروپا رشد کردند. از نظر این یادداشت، این علت اصلی ظهور و بروز سرمایه‌داری در اروپا محسوب می‌شود.
    شنبه، ۲۷ خرداد ۱۴۰۲
  • کسب و کار و جامعه

    روزنامه شماره ۵۷۵۵

    سه گام برای ایجاد و اجرای استراتژی ذی‌نفع

    مترجم: منا اختیاری منبع: hbr
    سه سال پس ‌‌‌از آنکه میزگرد کسب و کار آمریکا (Business Roundtable‌: انجمنی متشکل از مدیران عامل ۲۰۰ شرکت برجسته‌‌ آمریکا) شرکت‌ها را برانگیخت تا تمرکز صرف بر افزایش حداکثری ارزش سهامداران را رها کنند و در عوض، در راستای تولید ارزش برای تمامی ذی‌نفعان بکوشند، بسیاری از رهبران شرکت‌ها همچنان رغبتی به انجام این کار ندارند. این بی‌‌‌میلی دلایل گوناگونی دارد؛ ازجمله ترس از مورد هجمه قرار گرفتن توسط افراط‌‌‌گرایانی که سرمایه‌‌‌داری ذی‌نفع را همان نوع‌‌‌دوستی بیدار۱ (woke altruism) تلقی می‌کنند؛ و…
    شنبه، ۲۰ خرداد ۱۴۰۲
  • غذا دادن به بنگاه‌های اقتصادی ممنوع

    دکتر جعفر خیرخواهان
    برای اینکه بتوان به سرمایه‌داری رفاقتی که منشأ تبعیض، فساد و ناکارآیی گسترده است، پایان داد ابتدا باید تفاوت میان پشتیبانی واقع‌بینانه از بازار آزاد با حمایت جانبدارانه از کسب‌وکارها و بنگاه‌های خاص را درک کرد.
    سه‌شنبه، ۰۹ خرداد ۱۴۰۲
  • اقتصاد دوقطبی

    سید مرتضی افقه/ اقتصاددان
    امروزه در جهان و در کشورهای مختلف، سه گروه نظام اقتصادی قابل مشاهده است: نظام اقتصادی سرمایه‌داری، نظام اقتصادی سوسیالیستی و نظام اقتصادی مختلط. هر سه نظام، پاسخ‌های متفاوتی به سه سوال اصلی اقتصاد می‌دهند: «چه کالایی تولید کنیم؟» «چگونه تولید کنیم؟» و «کالاها و خدمات تولیدی را چگونه بین عوامل تولید تقسیم کنیم؟» نظام سرمایه‌داری و نظام سوسیالیستی در واقع در منتهی‌الیه دو قطب متضاد به لحاظ مدیریت اقتصادی کشورها هستند و نظام مختلط همان‌گونه که از عنوان آن مشخص است، ترکیبی از دو نظام را به کار…
  • از دستور تا مداخله مشروط

    حمید میرمعینی/ استاد دانشگاه و کارشناس اقتصادی
    بحران مالی سال ۲۰۰۸، با دخالت دولت آمریکا به‌عنوان سردمدار اقتصاد آزاد و مهد سرمایه‌داری دنیا پس از حدود سه‌سال کنترل شد و با وجود همه انتقاداتی که در آن زمان به مداخله دولت آمریکا در اقتصاد بازار می‌شد، بار دیگر قطار اقتصاد آزاد به ریل اصلی خود بازگردانده شد و مانع به انحراف کشیده‌شدن اقتصاد آزادی شد که بیش از ۳۰۰سال تمرین شده بود و هنوز نسخه کامل‌تر و کارآتری نسبت به آن ارائه نشده است. در آن زمان طرفداران نظام اقتصاد آزاد به مداخله دولت در قالب بسته‌های سیاستی تحریک تقاضا، تعیین نرخ دستوری…
    یکشنبه، ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۲
  • بازخوانی گفت‏‏‏‌وگوی آن برنشتاین با مارتین وُلف؛ مفسر تایمز مالی

    روزنامه شماره ۵۷۳۴

    خطر تبدیل سرمایه‌داری رقابتی به دولت رانتی

    ترجمه و تنظیم: جعفر خیرخواهان
    مارتین ولف دستیار سردبیر و مفسر ارشد اقتصادی در روزنامه فایننشال‌تایمز است که از سال‌۱۹۸۷ تاکنون با این روزنامه همکاری داشته است. ولف با القابی همچون «روزنامه‌‌‌‌نگار مالی برجسته جهان» و «نویسنده مالی و اقتصادی برتر در جهان» توصیف می‌شود. از کتاب‌های او می‌توان «چرا جهانی‌‌‌‌شدن موفق می‌شود» و «اصلاح مالیه جهانی» را نام برد. در گفت‌‌‌‌وگوی «مارتین ولف» با «آن برنشتاین» با بینش‌‌‌‌ها و نظرات گوناگون اوآشنا می‌شویم که مثلا چگونه کشورهای درحال‌توسعه با پیروی از راهبرد توسعه‌‌‌‌ای واقعا می‌توانند…
    چهارشنبه، ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۲
  • اکونومیست در گزارشی تحلیل کرد

    روزنامه شماره ۵۷۲۰

    محل اقامت سرمایه‌داران رفاقتی

    دنیای‌اقتصاد-گروه اقتصاد بین‌الملل: کشورها با دولت‌های خودکامه، بهشت سرمایه‌گذاران رفاقتی هستند و کشورهایی نظیر روسیه، جمهوری چک و مالزی بیشترین میزان سرمایه‌داران رفاقتی را نسبت به تولید ناخالص داخلی خود دارند. ثروت سرمایه‌داران وابسته از ۳۱۵میلیارد دلار، به میزان یک‌درصد تولید ناخالص داخلی جهان، در ۲۵سال گذشته به ۳هزار میلیارد دلار رسیده یا تقریبا ۳درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی رشد کرده است.
    یکشنبه، ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲
  • جنجال بزرگ روی آنتن زنده؛ لیبرالیسم یعنی بندگی خدا؟+فیلم

    خبر آنلاین: در یک مناظره اقتصادی میان اساتید مطرح اقتصاد، در حالی که دکتر درخشان اعلام کرد طرفدار سیاست های اقتصادی بر اساس مبنای اسلام است، موسی غنی نژاد تاکید کرد که اقتصاد ایران سرمایه داری است اما نه از نوع رقابتی.
    جمعه، ۰۸ اردیبهشت ۱۴۰۲
  • کلاف سردرگم اقتصاد

    محمدحسین شهیدزاده/ فعال اقتصادی
    اقتصاد سرمایه‌داری مفهومی است که ریشه آن را می‌توان در نظریات کانت جست‌وجو کرد. اقتصاد اسلامی هم مفهومی متاخر است که در دهه‌های اخیر در کشور‌های اسلامی به آن توجه شده است. در ایران نیز پس از انقلاب اسلامی سعی شد جهت‌گیری‌ها به این سو تغییر یابد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، وجود فقها و در صدر آنها حضرت امام خمینی (ره) سبب شد تا مالکیت خصوصی به رسمیت شناخته شود؛ اما تاثیرات مارکسیستی در آن زمان در تدوین قانون اساسی ما به چشم می‌خورد. اما در باب مقایسه مختصر، اقتصاد سرمایه‌داری و اقتصاد اسلامی،…
    دوشنبه، ۲۸ فروردین ۱۴۰۲
  • چین چگونه سرمایه‌داری شد؟

    فقط سی‌وپنج سال وقت لازم داشتند تا از کشوری کمونیستی و فقیر و وابسته به کشاورزی بدل به بزرگ‌ترین قدرت اقتصادی و تولیدکننده جهان بشوند. دو نویسنده این کتاب با روایتی به شدت جذاب، رشد غول‌آسا و تبدیل‌ شدن این کشور به ابرقدرت اقتصادی را شرح می‌دهد. با مرگ مائو چین کمونیست به آخر خط رسید و با روی کار آمدن تنگ شیائوپینگ چین چنان جهشی به سوی سرمایه‌داری داشت که در هیچ جای دیگری از جهان نمونه‌اش وجود ندارد.
    شنبه، ۱۹ فروردین ۱۴۰۲
  • عدالت اجتماعی و توسعه پایدار در کشورهای مسلمان

    روزنامه شماره ۵۷۰۲

    الگوی توسعه برای کشورهای مسلمان

    کشورهای پیشرفته به‌طور متوسط دارای فساد کمتر، حقوق مالکیت پایدارتر و امتیازات بهتر در حکمرانی قانون هستند. اما با وجود تناسب ظاهری آماری، سوالات جدی درباره جهت علیت این مشاهدات وجود دارد. آیا آغاز توسعه کشورهای پیشرفته به این دلیل بوده که ابتدا ویژگی‌های حکمرانی خوب را کسب کردند یا پس از دستیابی به درآمد سرانه بالا، این ویژگی‌های حکمرانی را به‌دست آورده‌اند؟
    جمعه، ۱۸ فروردین ۱۴۰۲
  • نگاهی به کتاب «قدم‏‌های لرزان به‌سوی آرمان‌شهر» اثر برد دلونگ

    روزنامه شماره ۵۷۰۱

    سرمایه‌داری؛ قهرمان قرن بیستم

    قهرمان قرن بیستم کیست؟ سوسیالیسم یا سرمایه‌‌داری؟ برد دلونگ در کتاب قدم‌‌های لرزان به‌‌سوی آرمان‌‌شهر پاسخ می‌‌دهد: سرمایه‌‌داری. او دهه‌ها روی این کتاب کار کرد تا لحظه آغاز و پایان «قرن طلایی بیستم» را پیدا کند.
    پنجشنبه، ۱۰ فروردین ۱۴۰۲
  • چالش‌ های سرمایه داری در ایران+ فیلم

    اکوایران: محسن جلال پور رئیس پیشین اتاق ایران در گفت و گویی با محمد قوچانی روزنامه نگار و سیاست پژوه به چالش‌های سرمایه داری در ایران پرداختند.
    چهارشنبه، ۲۴ اسفند ۱۴۰۱
  • از سوسیالیسم به کاپیتالیسم

    روزنامه شماره ۵۶۹۴

    درس‌هایی برای یک اقتصاد و جامعه آزاد

    مانی بشرزاد: تمامی رویای کمونیست‌ها تبدیل مدل اقتصادی سرمایه‌داری به مدل کمونیستی بود؛ مدلی که در آن دولت اختیار همه چیز را در اختیار داشت، قدرت اقتصادی در دست دولت بود و قدرت سیاسی در دست یک حزب. در خیال کمونیست‌ها این جامعه بهشت روی زمین بود، همگان در رفاه بودند، آموزش در اختیار همگان بود و هر فرد در جامعه به اندازه ارسطو دانش و خرد داشت (در جامعه سوسیالیستی تمام انسان‌ها به اندازه ارسطو، گوته، مارکس وحتی فراتر از آنها خواهند رسید- لئون تروتسکی- ادبیات و انقلاب- ترجمه انگلیسی- چاپ لندن -۱۹۲۵- صفحه ۲۵۶)…
    دوشنبه، ۲۲ اسفند ۱۴۰۱
  • ادعای عجیب بایدن درباره امن بودن سیستم بانکی کشورش

    ایرنا: جو بایدن رئیس جمهور آمریکا روز دوشنبه به وقت محلی در سخنانی بسیار کوتاه در مورد سیستم بانکی آمریکا در پی تعطیل شدن دو بانک این کشور افزود:ما باید جزییات کامل اتفاق رخ داده را درک کنیم و کسانی که مسوول این ورشکستگی هستند باید پاسخگو شوند.
  • ماهیت سرمایه‌داری عربی

    از نظر عادل ملک و اسحاق دیوان، ناآرامی‌هایی که کشورهای عربی در یک دهه گذشته تجربه کردند، صرفا شورشی علیه استبداد نبود، بلکه ملامت سرمایه‌داری رفاقتی نیز بود. این ناآرامی‌ها اعتراضی بود علیه صاحبان کسب‌وکار‌ها که به حلقه حاکم متصل شده و سر انجام تمام فرصت‌های اقتصادی را به انحصار خویش درآورده بودند. با بر افتادن پرده اقتدارگرایی، داستان امتیازات افراد متصل به قدرت به اطلاعات عمومی تبدیل شد. برای نمونه صاحبان کسب‌وکار پیشرو در مصر، مانند احمد عز، مدیرعامل هلدینگ بزرگ فولادی کشور به‌دلیل ارتباط…
    شنبه، ۱۳ اسفند ۱۴۰۱
  • راهکارهایی برای کسب اعتماد اجتماعی از دست‌رفته کسب و کارها

    روزنامه شماره ۵۶۸۶

    ۵ رویکرد جدید به مسوولیت اجتماعی شرکتی

    مترجم: مهدی نیکوئی منبع: european business review
    شیوه مواجهه کسب و کارها و شرکت‌های مختلف با مسوولیت‌‌‌های اجتماعی خویش ریشه در شیوه کار سرمایه‌‌‌داری دارد. همچنین دلیل آنکه سیاست‌‌‌های مسوولیت اجتماعی به نتایج دلخواه نمی‌رسد را باید در کاستی‌‌‌های نسخه معاصر سیستم سرمایه‌‌‌داری جست‌وجو کرد. در این رابطه، مقاله پیش‌‌‌رو را به بررسی راهکارها و رویکردهای جدیدی اختصاص داده‌‌‌ایم که مدیران بتوانند از طریق آنها سیاست‌‌‌های مسوولیت اجتماعی شرکت‌هایشان را بازنگری کنند. هدف آن است که اثربخشی این سیاست‌‌‌ها افزایش یابد و همزمان اخلاقی‌‌‌تر،…
    سه‌شنبه، ۰۹ اسفند ۱۴۰۱
  • رئیس داوران مهم‌ترین جشنواره سینمایی مشخص شد

    روزنامه شماره ۵۶۸۳

    حمایت از فیلم‌های چالشی در کن ۲۰۲۳

    دنیای اقتصاد: روبن اوستلوند سازنده «مثلث غم» و برنده دو نخل طلا، امسال ریاست هیات داوران جشنواره فیلم کن را بر عهده خواهد داشت. وی پس از اینگرید برگمن که سال ۱۹۷۳ این مسئولیت را بر عهده داشت، اولین سوئدی است که این جایگاه را کسب می‌کند. به این ترتیب اوستلوند روی ابرهاست. وی با «مثلث غم» طنزی درباره سرمایه‌داری که در آن وودی هارلسون، هریس دیکنسون، دالی دی لئون و چارلبی دین فقید بازی کرده‌اند سال پیش جایزه نخل طلای بهترین فیلم کن را برد و پس از «مربع»، فیلمی در هجو دنیای هنر در سال ۲۰۱۷، این موفقیت را برای…
    یکشنبه، ۱۶ بهمن ۱۴۰۱
  • گفت‌وگو با پل کولیر، اقتصاددان توسعه درباره مسیر توسعه آفریقا

    روزنامه شماره ۵۶۶۵

    بخش خصوصی و بنگاه‏‏‌های بزرگ‌تر؛ لازمه رشد اقتصادی

    ترجمه و تنظیم / جعفر خیرخواهان
    سر پل کولیر، بی‌‌‌تردید از بزرگ‌ترین و تاثیرگذارترین اقتصاددانان توسعه زمانه ماست. تخصص او به‌‌‌ویژه در حوزه آفریقا بی‌‌‌نظیر است. بخش خصوصی هر کشور یکی از بزرگ‌ترین نقاط قوت آن به حساب می‌‌‌آید و طبق گفته کولیر، هر کشوری برای اینکه توسعه پیدا کند، به بنگاه‌‌‌های بیشتر و بزرگ‌تری نیاز دارد. کولیر، استاد اقتصاد و سیاستگذاری عمومی در مدرسه حکمرانی بلاواتنیک دانشگاه آکسفورد و مدیر مرکز رشد بین‌المللی مدرسه اقتصاد لندن است. او در سال ۲۰۱۴ بابت پیشبردهای علمی در پژوهش و تغییر سیاستگذاری در آفریقا…
    یکشنبه، ۰۲ بهمن ۱۴۰۱
  • روایت ادوارد گلیزر درباره نقش شهرها در توسعه اقتصادی جوامع

    روزنامه شماره ۵۶۵۴

    آینده مطلوب شهرها؛ چگونه؟

    مشاهدات می‌گوید که هرچه میزان شهرنشینی در کشوری افزایش یابد، احتمال رشد اقتصادی در آن کشور نیز افزایش پیدا می‌کند. به عبارتی دیگر، گسترش میزان شهرنشینی در هر کشوری به نفع مردمان آن کشور تمام می‌شود. در این میان برای تحقق این امر لازم است که دولت‌ها با سیاستگذاری مطلوب از رخ دادن دردسرهای ذاتی شهرنشینی همچون بزهکاری و بیماری‌های عفونی جلوگیری کنند.
    جمعه، ۱۶ دی ۱۴۰۱
  • ماکس وبر و روح سرمایه‌داری

    شهرت ماکس وبر بیش از همه مدیون مطالعات وی درباره اخلاق پروتستان و روح سرمایه‌داری است. وبر تزی را مطرح کرد که پویایی شیوه تولید سرمایه‌داری را با ویژگی کار و خویشتن‌داری برگرفته از دین مرتبط می‌ساخت و آنان را در یک حالت تبادلی با یکدیگر قرار می‌داد و به‌تبع آن، بحث و تحقیقات و پژوهش‌های بی‌شماری آغاز شد و هنوز نیز نشانی از پایان آن نیست. وبر خویشتن‌داری را نوعی ریاضت خواند که متوجه عمل و کنش در اینجا و اکنون است.
    یکشنبه، ۰۴ دی ۱۴۰۱
  • دلایل رشد نکردن سرمایه‌داری در ایران دوره قاجار

    روزنامه شماره ۵۶۳۱

    سلطه موروثی

    در ایران قاجاری از دوره فتحعلی‌شاه به بعد با تثبیت هر چه بیشتر پاتریمونیالیسم که مقارن با غلبه نیازهای اداری و مالی بر نیازهای نظامی و بنابراین غلبه ساختار پاتریمونیالی (سلطه موروثی) بر ساختار ایلی است. این نظام برای اداره قلمرو وسیع با توجه به ناتوانی نیروهای ایلی ناگزیر از اتکا به نیروهای اداری پیشین، انجمن‌ها و سرشناسان محلی می‌بود که این امر در شهرها به منزله محل استقرار حکومت‌ها در اتکا بر اشخاص معتبر ازجمله کدخدایان و ریش‌سفیدان صنوف، در روستاها کدخدایان و مباشران و در ایلات ایلخانان و…
    چهارشنبه، ۰۲ آذر ۱۴۰۱
  • شکاف میان کار و خانواده

    الای زارتسکی در سلسله مقالاتی شرح داده است که شیوه تولید سرمایه‌داری چگونه در تعیین مسیر زندگی زنان تاثیرگذار بوده است به گفته زارتسکی ما به وجود شکاف میان کار و خانواده که ویژگی خاص سرمایه‌داری است، و همچنین به شکافی میان سپهرهای خصوصی و عمومی که با آن ملازمت دارد عادت کرده‌ایم. در روزگار پیش از سرمایه‌داری صنعتی مردم در خانواده‌های گسترده زندگی می‌کردند که عمدتا بافت روستایی یا دهقانی داشت تا جایی که به دوام زندگی روزمره مربوط می‌شد کاری که زنان انجام می‌دادند به اندازه کاری که مردان…
    جمعه، ۲۷ آبان ۱۴۰۱
  • چرا اندونزی برسر زبان‌ها افتاد؟ پاسخ «اکونومیست»

    روزنامه شماره ۵۵۹۹

    غول پنهان آسیا

    دنیای‌اقتصاد- گروه اقتصاد بین‌الملل: نشست این هفته گروه بیست در اندونزی برگزار شد و به همین بهانه اکونومیست سرمقاله خود را به چشم‌انداز رشد این کشور که به‌طور معمول از نظرها پنهان است، اختصاص داده است. آخرین باری که اندونزی بر سر زبان‌ها افتاد و سیاست آن در معرض توجه جهانی قرار گرفت، در جریان آشوب دهه۱۹۹۰ بود. در آن زمان سیستم دوستدار سرمایه‌داری در بحبوحه بحران مالی آسیا فروپاشید و باعث سقوط دیکتاتوری ۳۲ساله سوهارتو شد.
    دوشنبه، ۱۶ آبان ۱۴۰۱
  • بیم‏‏ها و امیدها در روزهای پس از فروپاشی دیوار برلین

    روزنامه شماره ۵۵۹۰

    خاطرات میدانی یک عکاس اهل برلین شرقی

    هیچ دیواری آن‌قدر بلند نیست که نتوان آن را پایین آورد. آنگلا مرکل، صدراعظم وقت آلمان این جمله را در سی‌‌امین سالگرد فروریختن دیوار برلین گفت. دیواری که دور تا دور بخش غربی برلین (تحت حاکمیت آلمان غربی) کشیده شد و در سال‌های جنگ سرد میان دو بلوک سیاسی سرمایه‌‌داری و کمونیسم، به نمادی از جدایی و رویارویی این دو قطب تبدیل شده بود. اعتراض‌‌های مردمی و در نهایت فروریختن دیوار برلین در سال۱۹۸۹ مقدمه روندی بود که در نهایت به اتحاد آلمان شرقی و غربی و پایان حکومت کمونیستی در شرق این کشور انجامید.
    یکشنبه، ۲۰ شهریور ۱۴۰۱
  • تحلیل گفتمان فرهنگ زیست‌محیطی در ایران

    روزنامه شماره ۵۵۴۶

    واکنش به آلودگی صنعتی

    برای درک بهتر نحوه مفصل‌‌بندی و هژمونیک شدن هر گفتمان بهتر است ابتدا به فضای تاریخی و بستر شکل‌‌گیری آن گفتمان بپردازیم. عمدتا گفتمان محیط‌‌زیست‌‌گرایی در جهان و حتی ایران گفتمانی متاخر است و بیش از همه محصول واکنش به ظهور سرمایه‌‌داری و هسته اصلی آن مصرف‌‌گرایی و توسعه شتابان است.
    سه‌شنبه، ۱۵ شهریور ۱۴۰۱
  • شرقِ غربی

    دکتر موسی غنی‏‏‌نژاد
    اصلاحات سیاسی و اقتصادی گورباچف در اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی به فروپاشی نظام سیاسی این کشور در سال ۱۹۹۱ میلادی منجر شد و مانند انقلاب کمونیستی ۱۹۱۷ که این نظام را به وجود آورده بود، یکی از حوادث مهم قرن بیستم را رقم زد. اصلاحات اقتصادی آغازشده با گورباچف، پس از فروپاشی نظام کمونیستی، در جهت برقراری بازار آزاد ادامه یافت؛ اما رفته‌رفته معلوم شد که نظام سرمایه‌داری شکل‌گرفته در جمهوری فدرال روسیه، بیشتر به نوعی «سرمایه‌داری رفاقتی» یا «سرمایه‌داری سیاسی» شباهت دارد تا نظام مبتنی بر بازار…